‘Het is belangrijk dat ‘mijn’ studenten hun plek in de klas vinden.’
kinderen op bankje2

Mirjan van Heese over KAIRO

Onder jongeren met een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) die een MBO-opleiding volgen is het percentage van schoolverlaters erg hoog. Om deze groep jongeren te helpen een beroepsopleiding af te ronden is een jaar geleden het project KAIRO gestart. Ambulant begeleidster Mirjan van Heese vertelt hier over haar ervaringen tijdens het eerste jaar van werken met KAIRO.

Het project

KAIRO (de afkorting staat voor Kennisontwikkeling Autisme Integratie Regulier Onderwijs) startte het schooljaar van 2013. Het project is een samenwerkingsverband tussen onderwijsinstelling Noorderpoort en het Autisme Team Noord Nederland (ATN) van Jonx in Groningen. Ambulant begeleidster Mirjan van Heese begeleidt zes studenten (allemaal jongens in de leeftijd van 16 tot 22 jaar) met een ASS op de Noorderpoort.

Een plek vinden

Zij vertelt dat het belangrijk is dat ‘haar’ studenten hun plek in de klas vinden: ‘Of dat makkelijk gaat hangt van de dynamiek in de klas af. Als een student met ASS heel afwijkend gedrag vertoont laat ik hem een presentatie over zichzelf geven. Daarmee kweek je begrip, en de studenten zijn vaak heel tolerant als ze hun medestudent met ASS snappen en zijn gedrag kunnen plaatsen. Studenten met een ASS nemen wat ze horen bijvoorbeeld vaak erg letterlijk. Zo werd in de klas ‘pak maar wat je wilt’ gezegd toen er werd getrakteerd. Een student die ik begeleid nam er toen zes, waardoor er voor de andere studenten te weinig was…’

Plannen en organiseren

Naast de sociale en communicatieve vaardigheden zijn ook vaardigheden op het gebied van planning en organisatie voor studenten met een ASS wat minder vanzelfsprekend; het is voor hen moeilijk om structuur aan te brengen en overzicht te krijgen in alles wat er op school op hen afkomt. Mirjan hamert er bij haar studenten dan ook altijd op dat ze een agenda gebruiken: ‘Veel van mijn studenten zijn dat nog niet gewend. Het liefste heb ik dat ze een papieren agenda gebruiken, want dan kan ik makkelijker meekijken en zo nodig bijsturen. Ook is het heel belangrijk om het systeem, de thuissituatie van de jongere, te betrekken bij het leerproces. Ook thuis moet er structuur en overzicht worden aangebracht, en dat gaat van de inrichting van de kamer tot helpen met huiswerk en ervoor zorgen dat de papieren van school netjes worden opgeruimd in mapjes.’

Inzetten van talent

Mirjan vertelt dat het voor deelname aan KAIRO belangrijk is dat een student met ASS naar zichzelf kan kijken: ‘Hij moet het wel over zijn ASS kunnen hebben en moet de opleiding echt willen doen. Waar KAIRO ook over gaat is het inzetten van talenten in plaats van de handicap. De keuze voor bijvoorbeeld Game-Design of ICT is een populaire keuze, ze hebben hier vaak talent voor en met de juiste begeleiding kunnen deze jongeren gedreven arbeidskrachten worden. Motivatie op zich is wel een moeilijk iets voor een jongere met autisme: als je zelf het overzicht mist en moeilijk structuur aan kunt brengen dan is motivatie ook moeilijk op te brengen natuurlijk. Het blijven eigenlijk jongens die je aan de hand mee moet nemen.’

Doelstellingen en leerpunten

Mirjan doet haar werkzaamheden als KAIRO-begeleider in samenwerking met de studentenbegeleider vanuit de Noorderpoort: ‘De studentenbegeleider is verantwoordelijk voor het handelingsplan, waarin de doelstellingen en leerpunten van de student worden vermeld. Dat zijn heel concrete punten, bijvoorbeeld dat de student een vraag stelt als hij iets niet snapt, of dat hij elke dag op tijd komt. De taakverdeling tussen de studentenbegeleider en mij verschilt per student. Ik vind het vooral belangrijk
dat de lijnen kort zijn: als er een probleem is met een student stappen we zo snel mogelijk samen naar de docent.’

De eerste stappen richting werk

Het volgende schooljaar zal het tweede jaar van het KAIRO-project in Groningen zijn. Nieuwe studenten zullen dan waarschijnlijk een voortraject gaan volgen waarin ze door middel van trainingen en oriëntatie worden voorbereid op de beroepsopleiding van hun keuze. Uiteindelijk is het de bedoeling dat KAIRO voor de student met ASS een gefaseerd traject van drie-en-een-half jaar is, waarin de student stap voor stap begeleiding krijgt van de eerste kennismaking met de opleiding tot uiteindelijk in de laatste fase bij het behalen van het MBO-diploma en bij de eerste stappen richting werk.

Feedback
Jonx

is onderdeel van Lentis